Naar de inhoud
Meemaken

Nepnieuws-detective

Kun jij je ogen nog vertrouwen?

Kruip in de huid van een digitale detective, en leer uitzoeken wat klopt.

Duur
90 minuten
Groep
12 tot 30 deelnemers
Vorm
In de zaal, aan tafels, met telefoon en beamer
Voorkennis
Geen
Opstelling
Tafels van 3 tot 5
Thema
Mediawijsheid, Nepnieuws en desinformatie, AI en deepfakes

Wat ga je doen?

We beginnen bij bekende voorbeelden van nepnieuws, en wat ze in de echte wereld deden. Dan stemt de zaal op de telefoon: echt of nep? Zes beelden. De beamer laat zien hoe vaak de zaal ernaast zat, en hoe zeker ze daarbij was.

Daarna zie je live hoe snel nep gemaakt is. De zaal bedenkt iets wat nooit gebeurd is, en met de klok erbij staat het als foto en nieuwsbericht op het scherm.

Met het detectiveboekje lossen de tafels echte zaken op: berichten die echt rondgingen. Ze zoeken zelf, op hun eigen telefoon en op het echte internet. Wie plaatste het eerst? Waar verscheen het beeld eerder? Wie meldt het nog meer?

In de ontknoping liggen de oordelen van alle tafels naast elkaar. Waar waren ze het oneens, en welk bewijs gaf de doorslag? Zelden het beeld zelf.

Programma

90 minuten, waarvan 67 minuten zelf doen en praten.

  1. 0:00

    Wat nepnieuws doet

    15 minuten, luisteren en kijken

    Van weggepoetste mensen op oude foto’s tot AI: bekende voorbeelden, en wat ze veroorzaakten.

  2. 0:15

    Echt of nep?

    10 minuten, zelf doen en praten

    De zaal stemt op zes beelden. De uitslag staat meteen op de beamer.

  3. 0:25

    Nep maken kost tien seconden

    8 minuten, luisteren en kijken

    Live, met een idee uit de zaal.

  4. 0:33

    De eerste zaak, samen

    7 minuten, zelf doen en praten

    Het detectiveboekje in de praktijk, met de hele zaal op de beamer.

  5. 0:40

    De zaken

    25 minuten, zelf doen en praten

    De tafels onderzoeken zelf echte berichten die rondgingen.

  6. 1:05

    De ontknoping

    10 minuten, zelf doen en praten

    Wat zeiden de tafels, en wat is de echte afloop?

  7. 1:15

    Voor je deelt

    15 minuten, zelf doen en praten

    Wat doe je vanaf morgen anders? En waarom is nepnieuws eigenlijk erg?

Wat neem je mee naar huis?

  • Je hebt zelf gezien hoe snel een overtuigende foto of nieuwsbericht te maken is.
  • Je stelt bij een verdacht bericht vragen die niet van het beeld afhangen: waar komt het vandaan, wie zegt het nog meer, wat wil het dat ik voel?
  • Je weet waarom trucjes als ‘let op de vingers’ niet meer werken.
  • Je kent het verschil tussen ‘gemaakt met AI’ en ‘echt, maar misleidend’.
  • Het detectiveboekje, om thuis te houden.

Wat het niet is

  • Geen cursus AI-beelden maken.
  • Geen lijstje trucjes om nep te herkennen. De beelden zijn daar inmiddels te goed voor.
  • Geen politiek. Het gaat om waar een bericht vandaan komt, niet om wie gelijk heeft.
  • Geen bangmakerij. Wie alles nep noemt, zit er net zo naast als wie alles gelooft.

Zo kondig je hem aan

Een tekst voor je programma, nieuwsbrief of website. Neem hem over zoals hij is, of pas hem aan.

Workshop: Nepnieuws-detective

Kun jij je ogen nog vertrouwen?

Met kunstmatige intelligentie is het tegenwoordig mogelijk om binnen enkele seconden overtuigende foto’s, video’s en nieuwsberichten te maken van iets wat nooit is gebeurd. Een politicus die iets schokkends zegt, een foto van een ramp of een video op social media: we moeten ons steeds vaker afvragen of het wel echt is wat we zien.

In deze interactieve workshop kruip je in de huid van een digitale detective. Aan de hand van uitdagende voorbeelden leer je hoe je nepbeelden, deepfakes en misleidende informatie kunt herkennen en ontdek je waar je op kunt letten om feit van fictie te onderscheiden.

De andere twee workshops

Samen vormen ze een reeks: wat zie je online, kun je het geloven, en hoe beslissen we samen?

Nepnieuws-detective in jullie zaal?

Vertel wie je publiek is, waar en wanneer. Dan kijken we samen of en hoe het past.